Co to jest ILMT? Kompletny przewodnik po IBM License Metric Tool

Wszystko, co musisz wiedziec o ILMT: od podstaw licencjonowania sub-capacity po gotowosc na audyt

Co to jest ILMT?

ILMT to skrot od IBM License Metric Tool. Jest to bezplatne narzedzie dostarczane przez IBM, ktore monitoruje, ile oprogramowania IBM dziala w Twojej infrastrukturze i oblicza zuzycie licencji w jednostkach PVU (Processor Value Units). Jesli korzystasz z oprogramowania IBM na maszynach wirtualnych i chcesz placic tylko za to, czego faktycznie uzywasz, a nie za pelna fizyczna pojemnosc serwerow, to wlasnie ILMT pozwala Ci to udowodnic przed IBM.

Dlaczego ILMT istnieje?

Zeby zrozumiec ILMT, trzeba najpierw zrozumiec, jak IBM licencjonuje swoje produkty middleware. Wiekszosc oprogramowania IBM sprzedawanego przez Passport Advantage jest licencjonowana per rdzen procesora, w jednostkach PVU. Wartosc PVU na rdzen zalezy od typu procesora. Rdzen x86 to 70 PVU. Rdzen POWER8 to 120 PVU. IBM publikuje tablice PVU, ktora przypisuje modelom procesorow odpowiednie wartosci.

I tu zaczyna sie robie ciekawie. Domyslnie IBM nalicza oplaty na podstawie pelnej fizycznej pojemnosci serwera, na ktorym zainstalowane jest ich oprogramowanie. Jesli masz serwer fizyczny z 40 rdzeniami i uruchamiasz WebSphere na maszynie wirtualnej z 4 wirtualnymi rdzeniami, to z perspektywy IBM powinienes zaplacic za wszystkie 40 rdzeni. To tak zwane licencjonowanie full-capacity i jest bardzo kosztowne.

IBM wprowadzil licencjonowanie sub-capacity, zeby rozwiazac ten problem. W modelu sub-capacity placisz tylko za wirtualne rdzenie przypisane do VM, na ktorej dziala oprogramowanie IBM. W naszym przykladzie oznacza to licencjonowanie 4 rdzeni zamiast 40. Oszczednosci sa znaczne.

Ale IBM nie opiera sie na Twoim slowie. Potrzebuje dowodu, ze faktycznie uzywasz tylko tych 4 rdzeni. Tym dowodem jest ILMT. Kiedy podpisujesz umowe Passport Advantage, jest w niej dokument zwany Sub-Capacity Attachment (czasem nazywany ILMT Sub-Capacity Attachment lub Sub-Capacity Licensing Terms). Stanowi on, ze musisz wdrozyc i utrzymywac ILMT, aby kwalifikowac sie do cen sub-capacity. Bez dzialajacego ILMT zbierajacego dane automatycznie wracasz do licencjonowania full-capacity.

ILMT powstal wiec dlatego, ze IBM potrzebowal weryfikowalnego, zautomatyzowanego sposobu mierzenia zuzycia sub-capacity. A klienci potrzebowali mechanizmu, ktory pozwoli im unikac placenia za rdzenie procesorow, ktorych ich oprogramowanie IBM nigdy nie wykorzystuje.

Kto potrzebuje ILMT?

Krotka odpowiedz: kazda organizacja, ktora uruchamia produkty middleware IBM w ramach umowy Passport Advantage na zwirtualizowanej infrastrukturze. To obejmuje bardzo wiele firm.

Produkty, ktore najczesciej wymagaja ILMT, to miedzy innymi:

  • IBM WebSphere Application Server (wszystkie edycje, w tym Liberty)
  • IBM Db2 (wszystkie edycje)
  • IBM MQ (dawniej WebSphere MQ)
  • IBM Integration Bus (dawniej WebSphere Message Broker)
  • IBM Spectrum (Protect, Scale, Virtualize)
  • IBM Tivoli (Workload Scheduler, Monitoring i inne)
  • IBM DataPower Gateway
  • IBM SPSS i Cognos Analytics

To nie jest wyczerpujaca lista. IBM ma setki produktow licencjonowanych w PVU. Jesli nie jestes pewien, czy Twoje konkretne produkty wymagaja ILMT, sprawdz swoje uprawnienia Passport Advantage lub strone IBM poswiecona licencjonowaniu PVU.

Jest jeden istotny wyjatek. Jesli uruchamiasz oprogramowanie IBM wylacznie na serwerach fizycznych (bez zadnej wirtualizacji) i posiadasz licencje full-capacity pokrywajace caly serwer fizyczny, to formalnie nie potrzebujesz ILMT. Placisz juz za wszystko, wiec nie ma czego mierzyc. W praktyce jednak prawie nikt nie prowadzi srodowiska calkowicie bez wirtualizacji. W momencie, gdy chocby jedna maszyna wirtualna uruchamia produkt IBM, ILMT staje sie niezbedny.

Warto tez wspomniec o organizacjach, ktore uruchamiaja oprogramowanie IBM wylacznie w IBM Cloud lub na systemach IBM Power z okreslonymi modelami licencji. Moga miec inne wymagania. Ale dla zdecydowanej wiekszosci firm korzystajacych z middleware IBM na VMware, Hyper-V, KVM lub PowerVM, ILMT jest w praktyce obowiazkowy.

Jak dziala ILMT

ILMT jest zbudowany na platformie IBM BigFix, ktora jest narzedziem do zarzadzania endpointami. Zrozumienie relacji miedzy tymi dwoma produktami jest wazne, poniewaz ILMT nie dziala bez BigFix. Sa to oddzielne produkty, ktore wspolpracuja ze soba.

Oto jak wyglada przepyw danych:

Agent BigFix jest instalowany na kazdym serwerze (fizycznym i wirtualnym) w Twoim srodowisku. Agent zbiera informacje o sprzecie, zainstalowanym oprogramowaniu i konfiguracji procesorow. Dziala w sposob ciagly i regularnie raportuje do serwera BigFix.

Serwer BigFix odbiera dane od wszystkich agentow i przechowuje je w swojej bazie danych. Pelni role centralnego punktu zbierania informacji. Serwer BigFix dystrybuuje takze skaner oprogramowania (komponent, ktory faktycznie identyfikuje, co jest zainstalowane na kazdym endpoincie).

Serwer ILMT laczy sie z baza danych serwera BigFix i pobiera zebrane dane. Nastepnie stosuje katalog oprogramowania IBM, aby zidentyfikowac, ktore z zainstalowanych programow to faktycznie oprogramowanie licencjonowane przez IBM. Katalog zawiera tysiace sygnatur, ktore dopasowuja pliki, wpisy rejestru i inne znaczniki do konkretnych produktow IBM i ich metryk licencyjnych.

Raporty sa generowane przez serwer ILMT. Pokazuja, ile PVU zuzywa kazdy produkt IBM, na jakich serwerach i w jakiej konfiguracji wirtualizacyjnej. To sa dane, ktore maja znaczenie dla zgodnosci licencyjnej.

Caly proces jest w duzej mierze zautomatyzowany po wstepnej konfiguracji. Agenty skanuja endpointy wedlug harmonogramu (zazwyczaj co kilka godzin dla inwentaryzacji oprogramowania i codziennie dla szczegolowych skanow). ILMT importuje dane z BigFix okresowo (zazwyczaj codziennie). Raporty mozna generowac na zadanie lub zaplanowac ich automatyczne tworzenie.

Jedna rzecz, ktora czesto powoduje zamieszanie: agent BigFix i serwer ILMT to nie to samo. Nie instalujesz ILMT na kazdym serwerze. Instalujesz agenty BigFix na kazdym serwerze, a ILMT na jednym centralnym serwerze (lub malym klastrze w duzych srodowiskach). ILMT odczytuje dane zebrane przez BigFix. Jesli agent BigFix na danym serwerze nie dziala, ILMT nie ma danych dla tego serwera. Dlatego monitorowanie stanu agentow jest tak istotne.

Nie masz pewnosci, czy Twoj ILMT jest prawidlowo skonfigurowany?

Co tydzien przegladamy srodowiska ILMT naszych klientow. Opisz nam swoja konfiguracje, a powiemy Ci, czy cos wymaga poprawy. Bez zobowiazan.

Zamow bezplatny przeglad

Raporty ILMT, ktore sie licza

ILMT moze generowac kilka typow raportow, ale trzy z nich sa tymi, ktorych faktycznie bedziesz uzywac w codziennej pracy.

Audit Snapshot

To najwazniejszy raport w ILMT. Audit Snapshot to eksport calego inwentarza oprogramowania IBM na dany moment, zuzycia procesorow i konfiguracji wirtualizacji. Kiedy IBM inicjuje audyt, to jest pierwszy dokument, o ktory prosza. Snapshot zawiera wszystko, czego audytor potrzebuje do oceny Twojej pozycji licencyjnej: jakie produkty sa zainstalowane, ile PVU zuzywaja, jak wyglada topologia wirtualizacji i czy sa jakiekolwiek luki w danych.

Audit Snapshot powinienes generowac regularnie, nie dopiero wtedy, gdy pojawi sie audyt. Zalecamy minimum raz na kwartal. Jesli pierwszy snapshot wygenerujesz dopiero po otrzymaniu pisma o audycie, tracisz czas, ktorego nie da sie odzyskac.

Resource Utilization

Raport Resource Utilization pokazuje pojemnosc procesorowa dostepna dla kazdego serwera i VM w czasie. To tutaj zobaczysz, czy alokacja procesorow dla danej VM ulegla zmianie, co bezposrednio wplywa na obliczenia PVU. Jesli ktos zwieksyl VM z 4 wirtualnych rdzeni do 8 na potrzeby testow wydajnosciowych i zapomnial przywrocic poprzednia konfiguracje, ten raport to pokaze. Wartosci szczytowe (high-water mark) maja tutaj kluczowe znaczenie, poniewaz IBM oblicza PVU na podstawie maksymalnej pojemnosci przypisanej w okresie raportowania, a nie sredniej.

All IBM Products

Ten raport wymienia kazde oprogramowanie IBM, ktore katalog ILMT zidentyfikowal w calym srodowisku. Przydaje sie do odkrywania oprogramowania IBM, o ktorym nikt nie wiedzial. Zdarza sie to czesciej, niz mozna by oczekiwac. Programista instaluje Db2 Express na serwerze testowym. Ktos wdraza obraz Docker, ktory zawiera biblioteke IBM. Starsza aplikacja korzysta z komponentow IBM, ktore formalnie wymagaja licencji. Raport All IBM Products wychwytuje takie sytuacje.

Poza tymi trzema kluczowymi raportami, ILMT oferuje tez raporty dotyczace grup komputerow, instalacji oprogramowania i inwentarza sprzetowego. Sa przydatne do biezacego zarzadzania, ale to wyzej wymienione trzy maja najwieksze znaczenie dla zgodnosci i audytow.

Typowe problemy z ILMT

Pracujemy ze srodowiskami ILMT co tydzien, i pewne problemy powtarzaja sie wciaz od nowa. Oto te, ktore powoduja najwiecej klopotow.

Agenty nie raportuja

To zdecydowanie najczestszy problem. Agenty BigFix przestaja raportowac z roznych przyczyn: zmiany w firewallach, wygasle certyfikaty, przebudowa serwerow bez uwzglednienia pakietu agenta, zmiany w segmentacji sieci albo po prostu usluga, ktora padla i nikt tego nie zauwazyl. Gdy agent przestaje raportowac, ILMT nie ma danych dla danego serwera. Jesli na tym serwerze dziala oprogramowanie IBM, pojawia sie luka w danych zgodnosci. Widzielismy srodowiska, w ktorych 20% agentow bylo offline, a administrator ILMT nie mial o tym pojecia, bo nikt nie monitorowal stanu agentow.

Nieaktualny katalog oprogramowania

ILMT identyfikuje oprogramowanie IBM poprzez dopasowywanie sygnatur plikow do wbudowanego katalogu. IBM regularnie aktualizuje ten katalog, dodajac nowe wersje produktow, poprawiajac bledne identyfikacje i ulepszajac dokladnosc detekcji. Jesli Twoj katalog ma pol roku, ILMT moze przeoczyc nowo zainstalowane produkty lub blednie sklasyfikowac istniejace. Aktualizacja katalogu jest prosta, ale wymaga, zeby ktos faktycznie to zrobil. W wielu srodowiskach nikt tego nie robi.

Nieprawidlowe reguly bundlingu

Produkty IBM czesto sa dostarczane w pakietach. WebSphere Application Server Network Deployment zawiera na przyklad ograniczona licencje na IBM HTTP Server. ILMT musi znac te relacje bundlingowe, aby prawidlowo obliczac zuzycie PVU. Jesli reguly bundlingu nie odpowiadaja Twoim faktycznym uprawnieniom w Passport Advantage, raporty beda zawyzone lub zanizone. Oba scenariusze sa problemem. Zawyzone wartosci moga skonic Cie do kupna licencji, ktorych nie potrzebujesz. Zanizone wartosci oznaczaja, ze audytor znajdzie niedobor.

Brakujace dane o wirtualizacji

ILMT musi rozumiec Twoja topologie wirtualizacji, aby obliczac wartosci PVU sub-capacity. W przypadku VMware oznacza to, ze narzedzie BigFix VM Manager musi laczyc sie z Twoim vCenter i pobierac mapowania VM-do-hosta. W przypadku PowerVM, ILMT odczytuje dane z HMC. Jesli ta integracja nie dziala lub jest zle skonfigurowana, ILMT nie jest w stanie okreslic, na ktorym fizycznym hoscie dziala dana VM. Bez tego mapowania domyslnie stosuje obliczenia full-capacity dla tych VM. Widzimy to czesto w srodowiskach, gdzie zespol VMware i zespol ILMT nie komunikuja sie ze soba.

Raporty pokazuja 0 PVU

Czasem raporty ILMT pokazuja 0 PVU dla produktow, ktore sa ewidentnie zainstalowane i dzialaja. Oznacza to zazwyczaj, ze dane ze skanowania oprogramowania nie sa prawidlowo importowane, katalog nie rozpoznaje zainstalowanej wersji lub skanowanie na agencie nie zakonczylo sie poprawnie. Wyglada to nieszkodliwie, ale w rzeczywistosci jest sygnale ostrzegawczym. Audytor, ktory zobaczy znany produkt IBM z zuyciem 0 PVU, zacznie kopac glebiej, a takie dochodzenie rzadko konczy sie dobrze.

Chcesz, zeby ekspert przejrzal Twoje dane ILMT?

Potrafimy wychwycic problemy w konfiguracji ILMT, ktore wewnetrzne zespoly czesto przeocza. Szybki przeglad teraz moze zapobiec kosztownej niespodziance podczas audytu.

Zamow przeglad ekspercki

ILMT a audyty IBM

IBM ma umowne prawo do audytowania kazdego klienta Passport Advantage. Jest to zapisane w samej umowie Passport Advantage. Audyty przeprowadza zespol IBM License Compliance lub zewnetrzni audytorzy, ktorych IBM angarzuje (zazwyczaj Deloitte, PwC lub KPMG w Europie).

Kiedy audyt zostaje zainicjowany, zazwyczaj otrzymujesz formalne pismo z powiadomieniem. Od tego momentu masz z reguly okolo 90 dni na dostarczenie wymaganych danych, choc harmonogramy moga sie roznic. Audytor poprosi o Audit Snapshoty z ILMT obejmujace okres kontroli, zapisy uprawnien Passport Advantage (IPLA i powiazane dokumenty) oraz szczegoly dotyczace srodowiska wirtualizacyjnego.

Kluczowa kwestia: IBM oczekuje ciaglych danych z ILMT za caly okres raportowania sub-capacity. Jesli ILMT dzialal nieprzerwanie przez trzy lata bez zadnych luk, jestes w dobrej sytuacji. Jesli sa okresy, w ktorych ILMT nie dzialal, agenty byly offline lub raporty nie byly generowane, audytor moze potraktowac te okresy jako full-capacity.

Konsekwencje finansowe moga byc powazne. Wyobraz sobie scenariusz, w ktorym masz 10 hostow VMware, kazdy z 20 rdzeniami fizycznymi, na ktorych dziala WebSphere Application Server Network Deployment. W modelu sub-capacity mozesz licencjonowac 30 wirtualnych rdzeni na swoich VM. W modelu full-capacity musisz zaplacic za wszystkie 200 rdzeni fizycznych. Przy 70 PVU na rdzen to roznica miedzy 2100 PVU a 14 000 PVU. W zaleznosci od Twoich cen licencyjnych, ta roznica moze wynosic setki tysiecy dolarow w naliczeniach wstecznych.

Najlepsza obrona przed ryzykiem audytowym jest prosta: utrzymuj ILMT w dzialaniu, dbaj o zdrowie agentow, generuj raporty regularnie i naprawiaj problemy na biezaco, zamiast pozwalac im sie kumulowac. Jesli potrzebujesz pomocy w przygotowaniu do audytu lub zarzadzaniu ILMT podczas audytu, nasza usluga Audyt i Zgodnosc ILMT jest zaprojektowana dokladnie na taka sytuacje.

Wdrozenie ILMT krok po kroku

Jesli jeszcze nie masz wdroZonego ILMT, oto ogolny zarys tego, jak wyglada caly proces. To nie jest instrukcja instalacji krok po kroku (opublikujemy szczegolowy poradnik instalacji osobno), ale daje poglad na skale przedsiewziecia.

Krok 1: Zainstaluj serwer BigFix. To fundament calego rozwiazania. Serwer BigFix to aplikacja oparta na systemie Windows (choc agenty obsluguja Windows, Linux, AIX, Solaris i inne platformy). Bedziesz potrzebowal dedykowanego serwera lub VM, bazy danych SQL Server lub Db2 oraz polaczenia sieciowego ze wszystkimi endpointami, ktorymi chcesz zarzadzac. W wiekszosci srodowisk pojedynczy serwer BigFix obsluguje do okolo 20 000 endpointow.

Krok 2: Wdroz agenty BigFix. Kazdy serwer, na ktorym dziala oprogramowanie IBM, potrzebuje agenta BigFix. Dotyczy to serwerow fizycznych, maszyn wirtualnych i partycji LPAR na systemach Power. Agent jest lekki i dziala jako usluga systemowa. Wdrozenie go w duzym srodowisku zazwyczaj wymaga uzycia istniejacych narzedzi do dystrybucji oprogramowania, skryptowanych instalacji lub wlaczenia go do szablonow VM.

Krok 3: Zainstaluj serwer ILMT. ILMT to aplikacja webowa, ktora dziala na wlasnym serwerze (lub wspoldzieli serwer z BigFix w mniejszych srodowiskach). Laczy sie z baza danych BigFix, aby pobierac dane z endpointow. Aktualne wersje ILMT (9.2.x) dzialaja na Linuxie (RHEL lub SLES) i wykorzystuja wbudowana instancje Db2 jako wlasny magazyn danych.

Krok 4: Skonfiguruj katalog oprogramowania i zaimportuj dane. Po uruchomieniu ILMT importujesz najnowszy katalog oprogramowania od IBM, konfigurujesz polaczenia z wirtualizacja (vCenter dla VMware, HMC dla PowerVM) i pozwalasz na przeprowadzenie pierwszego importu danych. Ten poczatkowy import moze trwac kilka godzin w zaleznosci od wielkosci srodowiska.

Krok 5: Wygeneruj pierwsze raporty. Po pierwszym imporcie danych wygeneruj Audit Snapshot i raport All IBM Products. Przejrzyj je uwaznie. Pierwszy zestaw raportow prawie zawsze ujawnia niespodzianki: oprogramowanie IBM, o ktorym nikt nie wiedzial, agenty ktore nie wdrozyly sie poprawnie, VM niewidoczne w topologii wirtualizacji. Te poczatkowe odkrycia sa normalne, a ich naprawa jest czescia procesu.

Calkowite wdrozenie zajmuje zazwyczaj od jednego do czterech tygodni, w zaleznosci od wielkosci i zlozonosci srodowiska. Organizacje z tysiacami serwerow w wielu centrach danych i na roznych platformach wirtualizacyjnych beda potrzebowaly wiecej czasu niz firma z 50 VM na jednym vCenter.

Najczesciej zadawane pytania

Czy ILMT jest obowiazkowy dla klientow IBM?

Formalnie nie jest obowiazkowy, ale bez niego tracisz prawo do licencjonowania sub-capacity w ramach umowy Passport Advantage. W praktyce oznacza to, ze IBM moze naliczyc oplaty na podstawie pelnej fizycznej pojemnosci kazdego serwera, na ktorym dziala ich oprogramowanie. Nikt nie zmusza do instalacji ILMT, ale rezygnacja z niego jest bardzo kosztowna dla wiekszosci organizacji. Jedyny scenariusz, w ktorym ILMT naprawde nie ma znaczenia, to sytuacja, gdy uruchamiasz oprogramowanie IBM wylacznie na serwerach fizycznych z licencjami full-capacity i nie masz w srodowisku zadnej wirtualizacji.

Ile kosztuje ILMT?

Sam ILMT jest darmowy dla klientow IBM posiadajacych umowe Passport Advantage. Infrastruktura BigFix wymagana do uruchomienia ILMT rowniez nie wiaze sie z dodatkowym kosztem licencyjnym (IBM nazywa to "BigFix Inventory" lub "BigFix for ILMT"). Rzeczywisty koszt to wdrozenie, konfiguracja i biezace utrzymanie. Ktos musi zainstalowac serwer BigFix, wdrozyc agenty na wszystkie endpointy, skonfigurowac serwer ILMT, aktualizowac katalog oprogramowania i regularnie generowac raporty. Dla wielu organizacji to wlasnie ten biezacy wysilek stanowi faktyczny koszt.

Czy ILMT moze dzialac na maszynach wirtualnych?

Tak. Sam serwer ILMT moze dzialac na maszynie wirtualnej bez zadnych problemow. Natomiast agenty BigFix musza byc zainstalowane na kazdym endpoincie, na ktorym dziala oprogramowanie IBM, wlacznie ze wszystkimi maszynami wirtualnymi. Agenty zbieraja dane, na podstawie ktorych ILMT oblicza zuzycie PVU. Brak agenta na VM oznacza, ze ILMT nie ma wgladu w zuzycie oprogramowania na tej maszynie. Serwer moze byc wiec wirtualny, ale pokrycie agentami musi byc kompletne w calym srodowisku.

Jak czesto powinienem generowac raporty ILMT?

Minimum co kwartal. Co miesiac jest lepiej w aktywnych srodowiskach, gdzie regularnie tworzy sie i usuwa maszyny wirtualne, poniewaz zmiany w topologii wirtualizacji bezposrednio wplywaja na obliczenia PVU. IBM wymaga ciaglych danych za caly okres raportowania sub-capacity, wiec generowanie raportow raz w roku tuz przed odnowieniem umowy nie wystarczy. Regularne raportowanie pozwala tez wczesnie wychwycic problemy, takie jak agenty ktore przestaly raportowac lub nieoczekiwane skoki PVU wynikajace ze zmian infrastrukturalnych, o ktorych nikt nie poinformowal.

Co sie stanie, jesli w raportowaniu ILMT sa przerwy?

IBM moze potraktowac okresy z lukami w danych jako full-capacity. Oznacza to, ze zamiast placic za wirtualne rdzenie faktycznie uzywane przez oprogramowanie, placisz za cala fizyczna pojemnosc serwera hosta. Trzymiesieczna przerwa na klastrze VMware z WebSphere moze zamienic drobny niedobor licencyjny w szescicyfrowe roszczenie. Ryzyko rosnie proporcjonalnie do wielkosci srodowiska. Jesli masz kilka VM na jednym hoscie, wplyw jest ograniczony. Jesli masz setki VM na dziesieciach hostow, luki w danych ILMT moga byc finansowo druzgocace.

ILMT Consulting

Niezalezni specjalisci IBM ILMT i BigFix dzialajacy w calej Europie od 2015 roku. Pomagamy organizacjom wdrazac, zarzadzac i optymalizowac srodowiska ILMT pod katem gotowosci na audyt.

Masz pytanie o ILMT?

Jestesmy niezaleznymi specjalistami, nie resellerami IBM. Zapytaj o cokolwiek zwiazanego z ILMT, BigFix lub zgodnoscia licencyjna.

Umow bezplatna konsultacje